طرز تهیه گندم پلو خراسانی با گوشت چرخ نموده و لپه
به گزارش زندگی در ترکیه، گندم پلو خراسانی یک گزینه متفاوت برای تنوع بخشیدن به برنامه غذایی روزانه است که در این دستور با ترکیب بلغور گندم، برنج، گوشت چرخ نموده، لپه و گوجه فرنگی آماده می گردد. در طرز تهیه گندم پلو، هماهنگی زمان پخت غلات و حبوبات اهمیت زیادی دارد تا دانه های برنج و بلغور بافت خود را حفظ نمایند و لپه نیز کاملا بپزد.
اگر به غذاهای برنجی ترکیبی علاقه دارید، اسفناج پلو، کلم پلو و رشته پلو با گوشت چرخ نموده هم می توانند انتخاب های مناسبی باشند. در ادامه، مراحل تهیه این پلوی خانگی را با جزئیات می خوانید تا بتوانید مواد را به درستی آماده کنید و به بافتی مطلوب و طعمی متعادل برسید.
مواد لازم برای تهیه گندم پلو
- بلغور گندم درشت 1 پیمانه
- برنج 1 پیمانه
- پیاز میانه 1 عدد
- گوجه فرنگی میانه 3 عدد
- رب گوجه فرنگی 2 قاشق غذاخوری
- لپه 1/2 پیمانه
- گوشت چرخ نموده 200 گرم
- روغن مایع به اندازه لازم
- ادویه پلویی 1 قاشق چای خوری
- نمک 1/2 قاشق چای خوری
- فلفل سیاه 1/2 قاشق چای خوری
- فلفل قرمز (اختیاری) به اندازه لازم
- آب جوش برای دم کشیدن حدود 2 پیمانه
مراحل تهیه گندم پلو
مرحله اول: آماده کردن برنج، بلغور و لپه
ابتدا برنج را بشویید و حدود 30 دقیقه در آب ولرم بخیسانید. بلغور گندم درشت را نیز پاک کنید، بشویید و حدود 20 تا 30 دقیقه در آب بخیسانید. سپس هر 2 را جداگانه آبکش کنید.
لپه را هم بشویید و در صورت امکان از چند ساعت قبل بخیسانید. سپس آب آن را دور بریزید و لپه را با آب تازه در قابلمه ای جداگانه بپزید تا نیم پز گردد؛ یعنی بافت آن نرم شده باشد، اما شکل خود را حفظ کند و هنگام هم زدن له نگردد. بسته به نوع لپه و مدت خیساندن، این مرحله ممکن است حدود 20 تا 30 دقیقه یا بیشتر زمان ببرد. در ادامه لپه نیم پز شده را هم آبکش کنید و کنار بگذارید.
مرحله دوم: آماده کردن مایه گوشت و گوجه فرنگی
پیاز را نگینی خرد کنید و در قابلمه ای مناسب با اندازهی روغن روی حرارت میانه تفت دهید تا نرم و طلایی روشن گردد. گوشت چرخ نموده را اضافه کنید و هم بزنید تا گوشت کاملا تغییر رنگ دهد و تکه های آن از هم باز شوند.
رب گوجه فرنگی را اضافه کنید و حدود یک تا 2 دقیقه تفت دهید تا رنگ آن باز گردد و بوی خامی اش از بین برود. سپس گوجه فرنگی ها را رنده نموده یا ریز خرد کنید و همراه ادویه پلویی، فلفل سیاه و در صورت تمایل فلفل قرمز به مایه بیفزایید. اجازه دهید گوجه فرنگی ها بپزند و آب اضافی آن ها تا حدی تبخیر گردد. در سرانجام، نمک را اضافه نموده و طعم مایه را آنالیز کنید.
مرحله سوم: افزودن لپه به مایه گوشتی
لپه نیم پز و آبکش شده را به مایه گوشت و گوجه فرنگی اضافه کنید. مواد را به آرامی هم بزنید تا لپه در سراسر مایه پخش گردد. اجازه دهید ترکیب حدود سه تا پنج دقیقه روی حرارت ملایم بماند تا طعم مواد به خورد یکدیگر برود.
در این مرحله از طرز تهیه گندم پلو، مایه باید مرطوب باشد، اما آب آزاد و زیادی در کف قابلمه جمع نشده باشد. اگر مایه بیش از حد آبکی است، چند دقیقه دیگر آن را بدون درپوش روی حرارت ملایم بپزید.
مرحله چهارم: ترکیب برنج و بلغور با مایه گوشتی
بلغور گندم خیس خورده و آبکش شده را به مایه گوشت و لپه اضافه کنید و به آرامی هم بزنید. بعد از حدود پنج دقیقه، برنج آبکش شده را بیفزایید و مواد را با احتیاط مخلوط کنید تا دانه های برنج خرد نشوند و ترکیب یکنواختی به دست آید.
در ادامه حدود 2 پیمانه آب جوش به قابلمه اضافه کنید و مواد را یک بار به آرامی هم بزنید. اجازه دهید مایع به جوش برسد؛ سپس حرارت را کم کنید و در قابلمه را نیمه باز بگذارید تا آب به تدریج جذب گردد.
این مرحله را با توجه به نوع برنج و بلغور کنترل کنید و از هم زدن مکرر مواد بپرهیزید. هنگامی که سطح مایع پایین آمده و بخش زیادی از آب جذب شده است، نرمی برنج و بلغور را آنالیز کنید. اگر دانه ها هنوز سفت هستند، کمی آب جوش اضافه کنید.
مرحله پنجم: دم کشیدن گندم پلو
پس از جذب شدن بیشتر آب، با انتهای قاشق چند سوراخ در سطح برنج ایجاد کنید تا بخار بهتر در قابلمه گردش کند. در قابلمه را با دم کنی بپوشانید و روی حرارت بسیار ملایم قرار دهید. اجازه دهید گندم پلو حدود 40 تا 50 دقیقه دم بکشد.
در سرانجام، پخت برنج و بلغور و نرمی لپه را آنالیز کنید. اگر دانه ها پخته اند و آب اضافی در قابلمه باقی نمانده است، حرارت را خاموش کنید و اجازه دهید غذا حدود پنج دقیقه استراحت کند. سپس آن را به آرامی مخلوط کنید و در ظرف سرو بریزید.
نکات تکمیلی طرز تهیه گندم پلو
گندم پلو را می توان با ترکیب های مختلفی از بلغور گندم، گندم پوست کنده، برنج، حبوبات، سبزیجات و گوشت آماده کرد؛ به همین علت، این غذا در دستورهای خانگی شکل های متفاوتی دارد. در کنار نسخه خراسانی با گوشت چرخ نموده و لپه، روش های ساده تر و ترکیب های محلی دیگری نیز برای تهیه آن وجود دارد. در ادامه، تفاوت این روش ها، انتخاب مواد جایگزین و چند نکته کاربردی برای تنوع بخشیدن به غذا را آنالیز می کنیم.
تفاوت بلغور گندم و گندم پوست کنده در گندم پلو
بلغور گندم و گندم پوست کنده از نظر مقدار دانه و زمان پخت با یکدیگر تفاوت دارند. بلغور از خرد شدن گندم به دست می آید و معمولا سریع تر از گندم پوست کنده می پزد؛ در مقابل، گندم پوست کنده به خیساندن و پخت طولانی تری احتیاج دارد. بنابراین، اگر می خواهید در دستورهای مختلف گندم پلو از یکی به جای دیگری بهره ببرید، باید زمان پخت و اندازه آب را متناسب با نوع غله تغییر دهید. برای آشنایی با روش استفاده از این غله در غذاهای دیگر، می توانید طرز تهیه بلغور پلو با رشته را نیز آنالیز کنید.
طرز تهیه گندم پلو یزدی
گندم پلو یزدی در بعضی دستورهای محلی با ترکیب بلغور گندم، گوجه فرنگی، پیاز، گوشت چرخ نموده و شوید تهیه می گردد. در این شیوه، ابتدا پیاز و گوشت چرخ نموده را تفت می دهند، سپس گوجه فرنگی را اضافه می نمایند و پس از آماده شدن مایه، بلغور گندم را همراه با آب کافی می پزند تا نرم گردد. شوید تازه نیز در مراحل سرانجامی پخت اضافه می گردد تا عطر آن حفظ گردد. تفاوت این شیوه با گندم پلوی خراسانی، استفاده از شوید و حذف برنج و لپه از ترکیب مواد است؛ البته دستورهای محلی و خانوادگی ممکن است تفاوت های دیگری نیز داشته باشند.
طرز تهیه گندم پلو ساده
برای تهیه گندم پلو ساده، می توانید برنج، گوشت و لپه را حذف کنید و بلغور گندم را با پیاز، نمک، فلفل، رب گوجه خانگی و آب بپزید. ابتدا پیاز خردشده را با کمی روغن تفت دهید و ادویه ها را اضافه کنید. سپس رب را اندکی تفت داده و آب را به جوش بیاورید، بلغور شسته شده را به آن بیفزایید و اجازه دهید با حرارت ملایم بپزد و آب آن جذب گردد. برای عطر بیشتر بلغور پلو ساده، می توانید هنگام تفت دادن پیاز کمی زردچوبه اضافه کنید یا بخشی از آب را با آب مرغ جایگزین کنید. در این روش، اندازه آب باید متناسب با نوع بلغور تنظیم گردد و غذا پس از جذب آب، فرصت کافی برای دم کشیدن داشته باشد. گندم پلو ساده را می توان به تنهایی یا در کنار خوراک بادمجان، سبزیجات تفت داده شده و انواع خورش سرو کرد.
گندم پلو با گوشت قلقلی
اگر می خواهید ظاهر متفاوتی به گندم پلو بدهید، می توانید گوشت چرخ نموده را به شکل قلقلی های کوچک آماده کنید. برای این کار، گوشت را با پیاز رنده شده و ادویه ورز دهید، به مقدار های یکسان شکل دهید و جداگانه در تابه بپزید. سپس گوشت های قلقلی را هنگام سرو روی پلو قرار دهید یا در صورت تمایل، در بخش سرانجامی پخت به مایه اضافه کنید. این تغییر، ظاهر غذا را برای پذیرایی مناسب تر می نماید؛ بااین حال، اگر گوشت را جداگانه سرو کنید، بافت و شکل آن بهتر حفظ می گردد. این شیوه را می توانید برای تنوع دادن به غذاهایی مانند آلبالو پلو نیز به کار ببرید.
استفاده از عصاره مرغ یا عصاره سبزیجات در گندم پلو
در طرز تهیه گندم پلو، می توانید به جای آب ساده از عصاره سبزیجات بهره ببرید. این جایگزینی طعم غنی تری به غله می دهد و به ویژه زمانی کاربرد دارد که غذا بدون گوشت و حبوبات تهیه می گردد. تنها نکته مهم این است که اگر عصاره نمک دارد، بهتر است اندازه نمک دستور را کاهش دهید و پیش از سرانجام پخت، طعم غذا را آنالیز کنید.
سرو گندم پلو با بادمجان و پیازداغ
بادمجان سرخ شده یا کبابی و پیازداغ از مخلفاتی هستند که می توانند در کنار گندم پلو سرو شوند. بادمجان طعمی لذیذ به وعده اضافه می نماید و پیازداغ چیپسی عطر غذا را افزایش می دهد. اگر می خواهید این مخلفات را کنار نسخه خراسانی با گوشت و لپه سرو کنید، بهتر است اندازه روغن مصرفی در آماده سازی آن ها را کنترل کنید تا غذا بیش از حد چرب نگردد.
جایگزین کردن گوشت در گندم پلو
برای تهیه نسخه ای بدون گوشت قرمز، می توانید گوشت چرخ نموده را حذف کنید و از قارچ تفت داده شده یا سبزیجاتی مانند فلفل دلمه ای بهره ببرید. در این روش قارچ را بهتر است جداگانه تفت دهید تا آب اضافی آن تبخیر گردد و سپس به مایه گوجه فرنگی اضافه کنید. بعلاوه اگر لپه را در دستور نگه می دارید، آن را حتما طبق روش اصلی جداگانه بپزید تا بافت مناسبی داشته باشد. در این حالت، طعم نهایی غذا بیشتر تحت تاثیر گوجه فرنگی، پیاز و ادویه ها قرار می گیرد و می توانید اندازه آن ها را متناسب با ذائقه خود تنظیم کنید.
نگهداری و گرم کردن گندم پلو
برای نگهداری به جای مانده گندم پلو، غذا را حداکثر تا 2 ساعت پس از پخت در ظرف دربسته داخل یخچال قرار دهید و ترجیحا طی سه تا چهار روز مصرف کنید. هنگام گرم کردن، اندازه کمی آب اضافه کنید و غذا را با درپوش روی حرارت ملایم قرار دهید تا بخار ایجادشده به نرم شدن دانه ها یاری کند. اگر هم از مایکروویو استفاده می کنید، غذا را در فاصله های کوتاه گرم کنید و هم بزنید تا تمام قسمت ها به طور یکنواخت داغ شوند. برای حفظ کیفیت و ایمنی غذا، به جای مانده آن را چند بار گرم و سرد نکنید.
سوالات متداول درباره طرز تهیه گندم پلو
در ادامه، پاسخ چند پرسش رایج درباره تهیه گندم پلو خراسانی را می خوانید تا بتوانید متناسب با نوع مواد اولیه و امکانات آشپزخانه، نتیجه بهتری بگیرید.
1. گندم پلو با بلغور گندم تهیه می گردد یا گندم کامل؟
در این دستور از بلغور گندم استفاده می گردد. بلغور از گندم خردشده تهیه می گردد و در مقایسه با گندم کامل، معمولا زمان آماده سازی و پخت کوتاه تری دارد.
2. آیا می توان گندم پلو را بدون گوشت چرخ نموده تهیه کرد؟
بله، می توانید گوشت چرخ نموده را حذف کنید و گندم پلو را با بلغور، برنج، لپه و مایه گوجه فرنگی آماده کنید. در این صورت، اندازه ادویه و نمک را متناسب با ترکیب تازه تنظیم کنید.
3. چرا گندم پلو بعد از پخت خمیر می گردد؟
آب زیاد، استفاده از بلغور ریز یا هم زدن مکرر در زمان پخت می تواند باعث شفته شدن غذا گردد. بهتر است آب جوش را تدریجی اضافه کنید و پس از ترکیب مواد، هم زدن را به حداقل برسانید.
4. بلغور گندم را می توان بدون خیساندن استفاده کرد؟
این کار به مقدار و نوع بلغور بستگی دارد. بلغور درشت ممکن است بدون خیساندن به آب و زمان پخت بیشتری احتیاج داشته باشد؛ بنابراین برای این دستور، خیساندن کوتاه و آنالیز بافت بلغور در زمان پخت، نتیجه قابل کنترل تری ایجاد می نماید.
5. آیا برای تهیه گندم پلو باید بلغور و برنج را جداگانه بپزیم؟
خیر، در این دستور، بلغور و برنج پس از خیساندن به مایه گوشتی اضافه می شوند و در مرحله نهایی با هم دم می کشند.
منبع: کتاب کاله